افغانستان و روز جهانی بهداشت
افغانستان و روز جهانی بهداشت............................. محمد باقر حسيني
نوزدهم فروردین (هفتم آوریل)روز جهانی بهداشت است و سازمان بهداشت جهانی هر سال با طرح شعاری درباره یکی از مهم ترین مسائل مربوط به تندرستی و بهداشت در دنیا، توجه جهانیان را به آن جلب می کند .شعار امسال این سازمان موضوع ضرورت حفاظت از تندرستی و بهداشت در برابر اثرات ناگوار تغییرات شرایط جوی است.
ما در حالي روزجهاني بهداشت را پشت سر مي كذاريم كه در كشور ما افغانستان مشكلات بهداشتي هم چنان از اساسي ترين مشكلات مردم است . در اين زمينه به نكات ذيل اسلره مي كنيم .
شيوع بيماري سل
وزارت بهداشت افغانستان می گويد، بيماری سل، هر سال جان بيست هزار تن از شهروندان افغانستان را می گيرد. محمد امين فاطمی، وزير بهداشت کشور در روز جهانی مبارزه با بيماری سل در کابل ابراز نگرانی کرد که شمار افراد مبتلا به اين بيماری در کشور، به نبست دو سال گذشته افزايش يافته است. آقای فاطمی با استناد به يک بررسی سازمان بهداشت جهانی گفت که هر سال ۷۶ هزار شهروند افغانستان به اين بيماری مبتلا می شوند که اين ويروس از هر فرد مبتلا به ده تا دوازده تن ديگر سرايت می کند.[1]
گستردگي مرگ و مير زنان
ميزان فوت زنان در هنگام وضع حمل در مناطق مختلف افغانستان تكاندهنده است و وزارت بهداشت كشور مان نسبت به افزايش آمار مرگ و مير مادران حامله در كشور شديدا اظهار نگراني كرده است. "امين فاطمي" وزير بهداشت افغانستان گفته است كه ميزان تلفات مادران بهنگام وضع حمل در افغانستان به حدي بالا است كه نظير آن در هيچ كشوري به ثبت نرسيده است. وزارت بهداشت افغانستان به منظور مبارزه با اين مشكل خواهان كمكهاي جهاني شده است. بر اساس برآورد وزارت بهداشت افغانستان، از هر يكصد هزار زن در هنگام وضع حمل در اين كشور يكهزار و ۶۰۰تن آن جان خود را ازدست ميدهند و اين تهديد به طور عمده در مناطق روستايي بيشتر نگرانكننده است.[2]
مرگ ومير كودكان
از دير باز يكي از بلايايي كه دامن گير خانواده هاي هموطن مي شد مرگ ومير كودكان بود كه گاهي در يك قريه و منطقه به صورت گشترده و جمعي اتفاق مي افتاد. وزیر بهداشت افغانستان مي گويد روزانه ۴۰۰ کودک و ۶۰ مادر در اثر بیماری های مختلف در افغانستان جان می دهند ولی این تعداد نسبت به سالهای گذشته کاهش یافته است. كه به باور بنده تعدا كودكان از بين رفته قطعا بيشتر از اين است كه از ديد مسئولين دور مانده است. دليل اين گستردگي هم نبود امكانات بهداشتي و در ماني است كه در بسياري از مناطق بيمارستان كودكان وجود ندارد به عنوان نمونه در ولايات غربي از جمله هرات كه از شهرهاي مهم كشور است در سال 1386 برای نخستین بار یک بیمارستان اختصاصی برای کودکان، در شهر هرات گشایش یافت.
اسهال بلاي جان كودكان
يكي از بيماري هاي شايع در ميان كودكان كه جان آنها را مي گيرد اسهال است و مسئولان، دلیل مرگ و میر بالای ناشی از اسهال را، عدم رعایت بهداشت محیطی از سوی خانواده ها می دانند كه در حقيقت بايد گفت دليل آن نبود بهداشت محيطي است. نه صرفا رعايت نكردن آن. صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) می گوید در افغانستان هر سال حدود پنجاه هزار کودک از اثر ابتلا به بیماری اسهال می میرند.[3]
گسترش بيماري خطرناك ايدز
وزارت صحت عامه (بهداشت) افغانستان می گوید در شش ماه گذشته روند مبتلا شدن به بیماری ایدز دراین کشور چهاربرابر افزایش یافته است. مقامات افغان در اواخر سال گذشته میلادی، گفته بودند در سراسر این کشور ۶۱ شهروند مبتلا به بیماری ایدز یا ویروس HIV مثبت را شناسایی و ثبت کرده اند. البته تاکنون در افغانستان پژوهش رسمی در مورد میزان گسترش ایدز انجام نشده و ارقام و اطلاعات موجود در مورد شمار افراد متبلا به این بیماری دقیق نیست.
يكي از مهمترين مشكلات بهداشتي مردم افغانستان از آن جمله پايتخت كشور كابل معظل آب آشاميدني است. نبود آب آشاميدني سالم سبب بروز بيماري هاي متعد مي شود. مخصوصا با نزديك
شدن فصل گرما اين مشكل چند برابر مي شود و عوارض منفي آن هم بيشتر سلامتي مردم را تهديد مي كند. سازمان ملل متحد می گويد حدود هشتاد درصد مردم افغانستان به آب آشاميدنی بهداشتی دسترسی ندارند. خانم نيرودی گفت: "برسيها نشان می دهد که تنها ۲۳ درصد افغانها به آب سالم آشاميدنی دسترسی دارند که از اين ميان ۴۳ درصد آنها در شهرها و ۱۸ درصد در روستاها زندگی می کنند". برخی از باشندگان شهر کابل، بيشتر تلاش می کنند از آب معدنی (بطری های سربسته) استفاده کنند. اما آنگونه که مسئولين بهداشتی می گويند آبهای معدنی که ظاهرا در بطری های سربسته در بازارها به فروش می رسد نيز صحی نيست و در مواردی چندين نوع باکتری از برخی اين آبها يافت شده است.
نبود نيروي برق
يكي از مسايلي كه در زمينه بسط و گسترش بهداشت در افغانستان نقش جدي دارد استفاده از نيروي برق است در حالي كه دست رسي نداشات به انرژي برق خود از مشكلات زبر بنايي كشور است. بر اساس بيان و آمار مقامات وزارت انرژی افغانستان تاسال 85 فقط ۶ درصد کل جمعيت افغانستان به برق دسترسی داشته اند. و در حال حاضر، فقط حدود يازده درصد از مردم کشور، به برق دسترسی دارند.[4]
خرسندي وزارت صحت عامه
وزارت صحت افغانستان از آنچه "دستاوردهای چشمگیر" در عرصه صحت در این کشور می خواند، با خرسندی یاد می کند. براساس آمار وزارت صحت عامه افغانستان، بدنبال سقوط طالبان در اواخر سال ۲۰۰۱ میلادی، تنها ۹ درصد افغانها به خدمات اساسی صحی دسترسی داشتند، اما امروزه به گفته وزیر صحت افغانستان، این رقم به ۷۵ درصد افزایش یافته است. محمد امین فاطمی وزیر صحت افغانستان می گوید ظرف سال های اخیر، موارد مرگ و میر افراد به دلیل ابتلا به بیماری های مختلف در افغانستان به شکل قابل توجهی کم شده است. وي می گوید: "پنج سال پیش در هر هزار نفر، ۲۷ نفر سالانه جان می دادند، در حالیکه اکنون کمتر از هفده تن سالانه می میرند که این یک تفاوت قابل ملاحظه است."
با وجود اینکه مقامات كشور از دستاوردهای خود در عرصه صحت و بهداشت سخن می گویند، اما افغانستان هنوز یکی از کشورهایی است که ارایه خدمات بهداشتی در آن، در پایین ترین سطح قرار دارد. هنوز مناطقی در افغانستان وجود دارد که مردم آن دسترسی به دوا و درمان ندارند و مجبور هستند برای ملاقات با یک پزشک، راه های طولانی را بپیمایند. پس بايد در راستاي تأمين نياز هاي بهداشتي مردم عزيز افغانستان تلاش شبانه روزي صورت گيرد. هم اکنون ۳۲۰ میلیون دلار هر سال، برای بخش صحت در افغانستان اختصاص داده می شود كه بايد از آن با امانت تمام و به خوبي باي بهبود وضعيت بهداشت كشوربهره برد.
البته قانون اساسي افغانستان به مسئله بهداشت توجه خوبي دارد و از آن جمله تصريح كرده است، خدمات درمانی دولت، بايد رايگان باشد. اميد است دولت افغانستان و وزارت صحت عامه در زمينه تأمين بهداست عمومي مردم تلاش گسترده تري را به عمل آورد.
[1] . http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan/story/2006/03/060329_ram-tb-afghanistan.shtml
[2] . http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan
[3] . http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan
[4] . http://www.bbc.co.uk/persian/afghanistan
وبلاگی از نسل جوان برای نسل جوان